آموزش و مشارکت

یکی از مهم ترین جنبه های حفظ محیط زیست در دنیای نوین بحث آموزش است که با تاکتیک ها و تکنیک های مختلف و به تناسب شرایط زمانی و مکانی صورت می گیرد. بشر آنچنان درگیر مسائل حاشیه ای زندگی شده که از منشأ اصلی خود یعنی طبیعت غافل گشته؛ انسان نیز همچون سایر موجودات حیاتی وابسته به طبیعت دارد و ضامن بقای موفقیت آمیز او در گروی آرامش روحی و فکری و نیز سلامت و بهداشت جسمی است. ما به کره زمین و منابع آن وابسته ایم و در این بین چیزی را که نمی توانیم خلق کنیم، حق از میان بردنش را نداریم؛ از سال 2000 میلادی تاکنون مسئله محیط زیست پس از موضوعات اجتماعی، سیاسی و اقتصادی، چهارمین مسئله مهم جهان بوده که زندگی همگان را تحت تأثیرقرار داده. با بروز برخی فجایع محیط زیستی انسان نگران بقا و سلامت خود شده است و لذا در کشورهای پیشرفته سیاستمدارن و تصمیم گیرندگان ذهن خود را معطوف مرتفع نمودن مشکلات محیط زیست این کره خاکی نموده اند.

همان گونه که ما در جمع مردم از محیط زیست، تنوع زیستی و انقراض جانوران سخن می گوییم، به راحتی بی اطلاعی آن ها را از این مسائل متوجه می شویم؛ بنابراین ضرورت اطلاع رسانی درباره طبیعت و تنوع زیستی این سرزمین یگانه نه تنها یکی از اهداف اساسی ما بلکه وظیفه مهمی است تا عدم آگاهی و باورهای نادرست را در مورد آن ها زدوده و با مبنا قرار دادن و ذکر ارزش های آن ها، برای حفظ طبیت و تنوع زیستی بی همتای کشور عزیزمان ایران گامی کوچک برداریم.

طبق اظهارات صندوق جهانی حیات وحش، تجارت غیر قانونی حیات وحش چهارمین منبع درآمد پر سود پس از مواد مخدر، قاچاق انسان و اسلحه برآورد شده است. این نیاز و تقاضاست که به عقیده ما در لفافه ای از احساس و بی اطلاعی، سبب عرضه و قاچاق حیات وحش می شود.  بنابراین ما نیز به این گفته اعتقاد داریم که:

ما چیزی را حفظ می کنیم که آن را دوست داشته باشیم!

                          ما چیزی را دوست داریم که آن را بشناسیم!

                                           ما چیزی را می شناسیم که به ما آموزش داده شده باشد!

اما بحث رویکردهای مشارکتی نیز در دنیا مقوله مهم دیگری در حفاظت از تنوع زیستی قلمداد می شود و پس از دهه 70 میلادی دنیا به این نتیجه رسید که با زور اسلحه و خشونت یا ایزوله نمودن و قرنتطینه کردن مناطق بکر و حفاظت شده نمی توان به نتیجه مورد نظر یعنی حفاظت پایدار و مداوم رسید. امروزه عنصر مشارکت جزء لا ینفک ادبیات و پروژه‌های توسعه است و چگونگی به کار گرفتن “روش های مشارکتی” به یکی از مباحث مهم در بحث توسعه تبدیل شده است. اما مشارکت در پروژه‌های محیط زیستی-اجتماعی دقیقا به چه معناست و چه اهمیتی دارد؟ شرکت جامعه محلی در پروژه‌های توسعه از هر رنگ و جنسی و با هر هدفی چه نقشی در موفقیت آنها دارند؟